پایش هوشمند مصرف انرژی صنایع در دستور کار استاندارد

به گزارش خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما؛ خانم انوشه رحمانی در گفت و گو با رسانه ملی با بیان اینکه ارزیابی انطباق واحد های مشمول معیار مصرف انرژی، موضوع تازه ای در سازمان ملی استاندارد نیست، افزود: این سازمان سال هاست برای صنایعی که مصرف بالای انرژی حرارتی و الکتریکی دارند، شاخص «انرژی ویژه» تعیین می کند، این شاخص مشخص می کند تولید هر واحد محصول به چه میزان انرژی نیاز دارد و مبنای ارزیابی عملکرد واحد های صنعتی قرار می گیرد.

وی صنایع فولاد، کنسانتره سرب و روی، خمیر و کاغذ، تایر، چوب و صنایع غذایی مانند قند و شکر را از جمله بخش های مشمول این ارزیابی برشمرد و گفت: در صنایع تولید مصالح ساختمانی، به ویژه کاشی و سرامیک، نیز به دلیل تعدد مراحل پخت و مصرف بالای انرژی، شاخص انرژی ویژه اهمیت زیادی دارد.

رحمانی با اشاره به برنامه سازمان ملی استاندارد برای ارتقای شیوه های نظارتی افزود: نظارت ها به سمت رویکردی یکپارچه، هوشمند، داده محور و مبتنی بر ریسک حرکت می کند تا امکان شناسایی دقیق تر واحد های دارای اتلاف انرژی بالا فراهم شود.

وی گفت: این سازمان برای توسعه مدیریت هوشمند انرژی و انطباق با الزامات جهانی، چهار لایه زیرساختی، عملیاتی، فرآیندی و انسانی را دنبال می کند. توسعه و تجهیز آزمایشگاه های مرجع تخصصی، ایجاد بستر یکپارچه تبادل داده های مصرف انرژی و گسترش سامانه های الکترونیکی، از جمله اقدامات پیش بینی شده در این زمینه است.

نقش شرکت های بازرسی در ارزیابی مصرف انرژی

معاون ارزیابی انطباق صنایع پایه و زیربنایی سازمان ملی استاندارد ایران درباره نحوه ارزیابی واحد های صنعتی توضیح داد: تعیین شاخص مصرف انرژی ویژه بر عهده سازمان ملی استاندارد است و بیش از 30 شرکت بازرسی تأیید صلاحیت شده، اجرای ممیزی ها را بر عهده دارند.

به گفته رحمانی، این شرکت ها پس از احراز الزامات مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران و دریافت گواهینامه معتبر، ارزیابی های لازم را انجام می دهند و نتایج را در سامانه ها و بانک های اطلاعاتی سازمان ثبت می کنند.

وی با اشاره به الزامات قانونی در این زمینه بیان کرد: بر اساس قانون اصلاح الگوی مصرف و به ویژه ماده 26 این قانون، گزارش های ارزیابی به وزارتخانه های مرتبط ارسال می شود. وزارت صنعت، معدن و تجارت موضوع ارتقای فناوری و بهینه سازی تجهیزات را پیگیری می کند و وزارتخانه های نفت و نیرو نیز برای مصرف مازاد بر شاخص استاندارد، مابه التفاوت نرخ آزاد انرژی را لحاظ می کنند.

اولویت بازرسی با صنایع دارای اتلاف انرژی بیشتر

رحمانی با تأکید بر نقش داده ها در افزایش اثربخشی نظارت ها گفت: سازمان ملی استاندارد با توسعه مدل های دقیق تحلیل آماری، برنامه بازرسی ها را بر اساس میزان ریسک تنظیم می کند؛ به این ترتیب، واحد هایی که اتلاف انرژی بیشتری دارند، در اولویت پایش و بازرسی های بیشتر قرار می گیرند.

وی اصلاح فرآیند های تولید را نیز در کاهش مصرف انرژی مؤثر دانست و افزود: مشارکت همه ذی نفعان، از جمله صنایع، دانشگاه ها و نهاد های استانداردگذاری، برای موفقیت این برنامه ضروری است. واحد های صنعتی با فناوری های فرسوده و مصرف بالای انرژی باید روش های تولید خود را اصلاح کنند؛ حتی تغییر در چیدمان تجهیزات و کاهش انرژی مورد نیاز برای جابه جایی مواد می تواند مصرف انرژی را کاهش دهد.

معاون ارزیابی انطباق صنایع پایه و زیربنایی سازمان ملی استاندارد ایران همچنین از استقبال این سازمان برای همکاری با جامعه علمی، نخبگان و دانشگاهیان در اجرای طرح های پژوهشی و کاربردی خبر داد و گفت: صنایع پیشرو، سازمان استاندارد و صاحب نظران دانشگاهی در تدوین استاندارد های فنی نقش دارند.

استاندارد های علمی و کاهش هزینه تولید

رحمانی در تشریح آثار اقتصادی اجرای استاندارد های پژوهش محور اظهار کرد: رعایت استاندارد های علمی علاوه بر تقویت جایگاه و اعتبار کالا های ایرانی در بازار های بین المللی، به شفاف سازی هزینه های پنهان تولید کمک می کند.

وی افزود: قیمت تمام شده محصولات تنها به هزینه نیروی انسانی وابسته نیست و فناوری و میزان انرژی مصرف شده در فرآیند تولید نیز بر هزینه نهایی و توان رقابت پذیری کالا ها اثر می گذارد. از این رو، ارتقای فناوری و رعایت استاندارد های علمی می تواند تولید داخلی را اقتصادی تر و رقابت پذیرتر کند.